Het veelbesproken onderzoek van Martijn Vellekoop blijft voorlopig ook nog wel even veelbesproken. Stefan Paas gebruikt in zijn column in de nieuwste CV Koers het onderzoek om kritiek te uiten op de motivatie van de gemeentestichters.
Te vaak wordt nog gedacht dat het vermeerderen van kerken op zichzelf al de ‘vraag’ naar het Evangelie vergroot. Nu, dat is niet zo. Het verfijnt hoogstens de smaak van een (krimpende) groep blanke christenen uit de middenklasse, die steeds meer te kiezen krijgen. Wat we nodig hebben, zijn zendelingen: mensen die echt willen ‘ingaan’ in de Nederlandse cultuur en zoeken naar nieuwe vertalingen van het Evangelie.
Val ik zelf ook onder deze groep blanke christenen die vooral een verfijning wenst van de kwaliteit en sfeer van een gemeente? Heb ik vooral voor Stroom gekozen omdat het overeenkomt met mijn smaak? Het is altijd moeilijk om je eigen keuzes goed te doorgronden, maar ik hoop en bid dat die motivatie niet de boventoon voert. Binnenkort hebben we een nieuwe (interim) gemeentestichter; Martijn Horsman. Begin 30, geschoold in Kampen en New York en gefocust op de ‘back pews’. Hopelijk kunnen we onder zijn leiding ‘ingaan’ in het Amsterdamse.
De oproep van Stefan Paas voor meer zendelingen raakt natuurlijk ook de theologische faculteiten. Zijn deze al wel een beetje ingesteld op het ‘ingaan’? Men is gelukkig bezig met het opzetten van een master kerkplanting/gemeentestichting en ze willen zich graag verder verbreden. Zelf zie ik veel in het onderzoeksinstituut VISOR, waarbij kruisbestuivingen plaastvinden tussen de verschillende faculteiten sociologie, letteren, theologie en wijsbegeerte.
Maar is dat genoeg? Is dat allemaal niet vooral ten behoeve van de wetenschap ipv de kerken? Nu ben ik helemaal niet vies van wetenschap (student-zijn is heerlijk :)) en zie ik ook wel dat er kennis terugvloeit naar de kerken. Maar toch denk ik dat er een redelijke kloof zit tussen wetenschap en praktijk. Ik heb ooit in een paper geschreven dat zendelingen beter opgeleid kunnen worden in seminarie (nadat ze een bachelor theologie en/of andere studie hebben gedaan) en dat de theologiefaculteiten zich moeten ‘omvormen’ tot kennisinstituten voor de kerken. Kerken kunnen daar onderzoeksvragen indienen, waar ze in de praktijk tegenaan lopen of wat ze zouden moeten weten. Een soort dienstencentrum, maar dan iets ‘wetenschappelijker’. Of een soort toegepaste SCP; relevante informatie over de huidige samenleving in al haar facetten; trends, communicatie, religie, mensen, cultuur etc. Dat lijkt mij wel wat en dan noemen we het SCK: Sociaal Cultureel Kerkbureau – adviesorgaan voor de kerken.
Goed idee?
Sir Ken Robinson (link) zei dat het hoofddoel van het publieke onderwijssysteem de creatie van nieuwe universiteitsprofessoren is.
Hoewel ik vind dat hij doordraaft is een herbezinning op de opleidingstrajecten die we onze toekomstige kerkelijk leiders willen laten doorlopen zeer noodzakelijk. Als we een systeem creeeren waar alleen de braafste scholiertjes die ook nog eens gymnasium konden doorlopen kans maken om voorganger te worden, zal het eindresultaat onherroepelijk een onthechting tussen het academische leiderschap en “de rest” van de kerkbevolking.
Deze onthechting is in mijn mening een uitdrukking van een oude opvatting over professionalisering van kerkleiderschap.
Volgens mij is de hofdvraag echter sindsdien gewijzigd. Niet inhoudelijk, maar wel in de vorm. M.i. vraagt deze tijd meer om een leiderschapsvorm die, in plaats van instaat is om de leer alleen maar uit te leggen aan de gewone mensen, die leer voor te leven en de gemeente mee te nemen “Warts and all”.
Hoe dit zich vertaalt in een opleidingsprogramma is een lastige, maar ik ben ervan overtuigd dat het wel anders zal moeten…
Hé zwager,
leuk. De column van Stefan was mij ook al opgevallen. En ik herken het helemaal: Nieuwe projecten, leuk, maar nu de zendelingen nog. Wel grappig dat jij, na onderstreping van die conclusie, toch uiteindelijk uitkomt bij een adviesorgaan. Helemaal prima. Interessant en nodig. Maar waar blijven de arbeiders? Ik heb soms het idee dat iedereen toeruster en adviseur van arbeiders wil zijn, maar zelf arbeider…mmm…ingewikkeld.
Twee interessante reacties.
Gerrit Jan – Goede spreker, die Robinson. Hij overdrijft idd een beetje, maar hij(en jij)hebben gelijk dat we de praktische kant moeten gaan herwaarderen. Kennis is leuk, maar soms ook erg dood.
Theodoor – Goed gezien, je weet dat dat ook voor mij een dilemma is. Maar ik pleit dus wel voor meer zinnige studie, waar de praktijk wat aan heeft. Ja, en die arbeiders, misschien moet er meer lef zijn. Ik weet het niet.
Wow! interessant idee!
Ik geloof zeker in een soort kenniscentrum die de vragen uit de praktijk onder de theologische loep wil leggen. Wij zijn daarom begonnen met het Emerging Netwerk. In Utrecht hebben we nu een lokaal netwerk waar we dmv intervisie en theologische bezinning lokale initiatieven willen ondersteunen.
Ik zie zeker een taak voor universiteiten om dit op landelijke en academisch niveau ook te doen.
Ik heb nu al een hele lijst met mogelijke these’s en onderzoeksvragen klaarliggen uit de praktijk van gemeentestichting!
Roept u maar!