Ook in de kerk zijn er mensen die ,,vrijmoedig’’ de scheiding tussen bevolkingsgroepen op grond van opleiding verdedigen. Je hebt immers wijken, kranten, omroepen en dus ook kerken voor hoog- en voor laagopgeleiden, zo is de redenering. Missioloog Mechteld Jansen
gruwt van zulk ,,provincialisme’’, maar vreest ervoor dat deze
segregatie tussen ‘vmbo en lager’ en ‘havo en hoger’ gaat toenemen.

Het blijft een boeiende discussie; hoort de kerk een brede volkskerk te zijn of mag het ook (stiekem) een doelgroepenkerk zijn? Mijn korte reactie daarop is vaak; principieel volkskerk, praktisch doelgroepenkerk. Maar volgens Mechteld Jansen getuigd dat van provincialisme en ook al kom ik uit de provincie, dan nog beschouw ik dat niet als een compliment. Ze deed deze uitspraak op de de 21ste geruchtdag van Op Goed Gerucht en in het ND van afgelopen zaterdag was een klein verslag daarover te lezen.

Aan de hand van Bauer en Bach werd de huidige kerk getypeerd; het is nog teveel Bach (lees: hoogcultuur en ‘havo en hoger) en het moet meer Bauer (lees: laagcultuur en ‘vmbo en lager’) worden. Nogal een simpele typering lijkt me en de invloed van gospel vergeten we voor het gemak maar even. De PKN is van oorsprong een volkskerk en ik kan best begrijpen dat mevrouw Jansen daar naar terug verlangd, maar de vraag is of ze de boot hebben gemist omdat Bauer nog niet aan boord was. Maatschappelijke relevantie gaat verder dan de ook door haar genoemde soepkeuken. De relevantie van de kerk zit in het laten zien van de verbinding tussen het dagelijkse leven van jan en alleman en het geloven in God. Daar zit eerder het probleem, dwars door de hoge en lage culturen heen.

Toch raakt ze wel een snaar, zeker als ze het heeft over het blijven verstaan van elkaar en  ‘missie is het overschrijden van grenzen in Christus’ naam’. Het kan en mag natuurlijk niet zo zijn dat ons inkomen de grens van het evangelie bepaalt. Maar de oplossing is niet, zoals in het stuk wordt gesuggereerd, om de kerkelijke cultuur te ‘verlagen’ (in de spreekwoordelijke hoog- vs laagcultuur) door meer Bauer in de kerk toe te laten. Ik ben daar niet op tegen, maar het lijkt me in elk geval geen oplossing van de segregatie.

Ik kom er niet helemaal uit. Ik denk dat wanneer je een kerk start, je een doelgroep moet kiezen, iedereen bereiken kun je niet en vaak is de startersgroep al vrij homogeen en daarmee is je doelgroep dus al gedefinieerd. Wanneer je al in een bestaande kerk iets wilt veranderen dan is het maar zeer de vraag of de eventuele laagopgeleide mensen zitten te wachten op Bauer in de kerk. De kans is heel groot dat ze dat niet bij hun beeld van de kerk vinden passen. Kortom, laten wij niet bepalen wat goed voor anderen is. Zorg er slechts voor dat er ruimte voor ze is om dat zelf te doen.