Het ligt voor de hand om de waarom vraag te stellen bij de beelden die overkomen uit Haiti. Waarom God? Had dit echt niet voorkomen kunnen worden? Had U niet gewoon even met uw pink de botsende aardkorsten kunnen bedaren? Een pink met een tegenkracht van 7 op de schaal van Richter?
En toch is dat niet de waarom uit de titel. Ik heb namelijk helemaal niet wakker gelegen van de aardbeving in Haiti of van de honderdduizend doden. Laat staan dat ik het echt op me in heb laten werken. Nee, ik lag wakker (met laptop) van de kabinetscrisis, tot 2 uur vannacht heb ik zonder te dommelen, vol aandacht en betrokkenheid gekeken naar het bizarre schouwspel in de Tweede Kamer. De avond daarvoor was ik zelfs te laat op een vergadering, omdat ik druk de headlines van de NOS aan het scannen was op nieuws rondom het kabinet en daardoor de tijd was vergeten.
En ik stoorde mij vanochtend bij mijn kop koffie toen ik de krant openvouwde met een behoorlijk nare foto op de voorpagina. Ik dacht; moet dat nu zo? PAB gaf in het hoofdartikel enkele redenen waarom wij ons drukker kunnen maken over de kabinetscrisis dan over een dergelijke ramp als in Haïti. Maar dat verontruste mij eigenlijk nog meer. “Een ramp, die cynisch genoeg in deze wereld ‘normaler’ is dan Nederlandse kabinetscrises.”
Ben ik nu al (kom net 26 jaren kijken) murw en doof voor rampen in de wereld? En kan ik mij alleen (en heel kort) druk maken om malaria, omdat daar onlangs een flink spektakel voor werd georganiseerd? Of maakte ik mij toen zelfs niet druk om de malaria, maar om de mogelijke rol van de kerken rondom die actie?
Ik word hier niet vrolijk van.
Waarom kan ik soms zo weinig bewogenheid opbrengen?
Ik deel je bericht en gevoel. Deze twee berichten stonden vanmorgen ook op de voorkant van mijn krant en mijn aandacht ging onmiddelijk uit naar de kabinetscrisis: want was er vanacht nog iets gebeurd?
Het zijn berichten van een ander soort: de één is iets wat verschrikkelijk is, een natuurramp, met een omvang die we niet kunnen begrijpen. De ander gaat over menselijke conflicten, dat we voyeuristisch met onze neus op het scherm kunnen volgen. Het kan nog de ene én de andere kant opgaan. Het eerste bericht doet je vraagtekens zetten bij God, het (nood)lot en een gebroken wereld. Grote vragen, moeilijke en onbeantwoorde vragen. Het andere zit meer in onze eigen invloedsfeer: menselijke vragen, conflicten en belangen.
Over de kabinetscrisis willen we een mening vormen, kunnen we ons voorstellen dat het anders had kunnen gaan. Een natuurramp kan niet anders, daar kunnen we niets mee. Er valt geen mening over te vormen. Het is een aanschouwen van feiten, wat meer machteloosheid en verdriet oproept dan een activerende woede of begrip.
Het één is te begrijpen, het andere werkelijk niet. Het gegeven dát je je er al vraagtekens bij zet, is misschien het enige dat je kan doen.
Ik deel je aarzelend gevoel, Johannes. Ik zie de onevenwichtigheid in de nieuwsgeving, maar ook in mezelf. Ik vermoed dat <em>dit</em> niet de bedoeling is. In mijn gedicht van vandaag kruip ik in de huid van een Haïtiaan en in een stukje van mezelf.. Maar dat ben ik dus niet helemaal (helaas?).. Hier het gedicht..
Groet,
Rob
Zeer herkenbaar deze spanning. Ik werd deze week boos op een koppige Balkenende (en de mediahype) die een statement had kunnen maken door zich niet zo druk te maken over zichzelf, maar meer over Haïti, maar die boosheid keert uiteraard als een boemerang terug op mijn eigen hoofd.
Ik herinner me een triggerend stripje (van Peter Scheele), waarbij twee jongeren met elkaar in gesprek zijn:
Jongere 1: Soms zou ik God wel eens willen vragen waarom hij toestaat dat er armoede, honger en onrecht toestaat, als hij daar wat aan kan doen!
Jongere 2: Wat weerhoudt je?
Jongere 1: Ik ben bang dat God dezelfde vraag aan mij zal stellen.
Uiteraard, aan een aardbeving kan een mens niets doen (alhoewel je je kunt afvragen of de klimaatcrisis ook hier invloed op heeft). Maar misschien waren er minder slachtoffers gevallen als Haïti een beter ontwikkeld land was geweest, waaraan rijk en arm hadden kunnen bijdragen…